iLO, iDRAC ve XClarity Controller: sürümler, lisans seviyeleri ve güvenli kurulum

İkinci el sunucu alırken en sık yaşanan sürpriz "uzaktan konsol açılmıyor" ya da "ISO bağlayamıyorum" şikâyetidir. Çoğu zaman sorun arıza değil, bu özelliklerin ücretli lisans seviyesine bağlı olmasıdır. Bu rehber; hangi nesilde hangi denetleyicinin bulunduğunu, lisans seviyelerinin neyi açtığını ve güvenli kurulumu üreticilerin resmî belgelerine dayanarak özetler.

Kapsam: HPE ProLiant Gen8–Gen12 (iLO 4–7), Dell PowerEdge 13.–17. nesil (iDRAC8–iDRAC10) ve Lenovo ThinkSystem V1–V4 (XCC, XCC2, XCC3). Lisans içerikleri firmware sürümüyle değişebilir. Kesin bilgi için sunucunuzun ve firmware sürümünüzün güncel belgesine bakın.

Hangi sunucuda hangi yönetim denetleyicisi var?

Denetleyici sürümü sunucunun nesline bağlıdır. Anakartla birlikte gelir, sonradan değiştirilemez. Sunucunuzun nesli konusunda emin değilseniz Xeon nesilleri ve sunucu nesilleri rehberimize bakabilirsiniz. HPE tarafında Product Number ile parça bulma sayfasından da modeli doğrulayabilirsiniz.

Gen9'dan Gen10'a geçişte değişen diğer bileşenler için Gen9 ve Gen10 karşılaştırması sayfasına göz atabilirsiniz.

HPE iLO: Standard ve Advanced

iLO Standard her sunucuyla ücretsiz gelir. Donanım sağlığı, olay günlükleri (IML ve iLO Event Log), uzaktan güç kontrolü, firmware güncelleme, IPMI ve Redfish API bu seviyededir. Kritik sınırlama uzaktan konsoldadır. Standard'da Integrated Remote Console yalnız işletim sistemi yüklenmeden önceki metin modunda çalışır. BIOS ekranını görürsünüz, ama Windows masaüstüne ya da grafik arayüze geçtiğinizde görüntü kesilir.

iLO Advanced ücretli lisanstır. HPE'nin resmî lisans matrisine (Gen8, Gen9 ve Gen10 için) göre başlıca şunları açar:

Bilinmesi gereken diğer noktalar:

• Diğer seviyeler artık satılmıyor. iLO Essentials, iLO Scale-Out, iLO Advanced for BladeSystem ve iLO Advanced Premium Security Edition gibi eski lisansların yerini iLO Advanced aldı. HPE'nin güncel QuickSpecs belgesi, özelliklerin artık ya standart olduğunu ya da iLO Advanced ile açıldığını belirtir. iLO 5 v1.40 ile Premium Security Edition'daki güvenlik özellikleri de Advanced'a katıldı.
• Lisans sunucuya bağlıdır. iLO lisansının süresi dolmaz. Uygulandığı sunucunun ömrü boyunca geçerlidir ve başka sunucuya taşınamaz. Lisanstaki "1 yıl" veya "3 yıl" ifadesi, lisanslı özellikler için verilen destek süresini anlatır.
• Deneme lisansı var. HPE, lisanslı özellikleri denemek için 90 günlük ücretsiz deneme anahtarı sunar. Anahtar bir sunucuya bir kez uygulanabilir.

HPE'nin güncel QuickSpecs belgesine göre Standard'daki uzak konsol bugün de OS öncesi metin moduyla sınırlıdır. Gen11/Gen12'de özellik bazında ayrıntı için HPE'nin güncel iLO lisans kılavuzuna bakın.

Dell iDRAC: Basic, Express, Enterprise ve Datacenter

iDRAC8 (13. nesil). Üç seviye vardır. 100–500 serisi rack ve tower sunucularda varsayılan seviye Basic, 600 ve üzeri serilerde Express'tir. Enterprise ise yükseltme olarak satılır. Dell'e göre iDRAC8'in satışı Aralık 2021'de bitti, yazılım bakımı Şubat 2024'te sona erdi. Son firmware sürümü 2.86.86.86'dır. Bu nesil sunucularda yeni güvenlik düzeltmesi beklemeyin. Firmware'i son sürüme getirip yönetim ağını sıkı biçimde yalıtın.

iDRAC9 (14., 15. ve 16. nesil). Dört seviye vardır. Her biri bir alttakinin özelliklerini kapsar:

Yani iDRAC9'da grafik sanal konsol ve sanal medya için Enterprise gerekir. iDRAC9 lisansları kalıcıdır, sunucunun Service Tag'ine bağlanır ve Dell Digital Locker'dan indirilir. Enterprise ve Datacenter için 30 günlük deneme lisansı vardır. Dell'e göre 14. nesilde iDRAC9 özellik geliştirmesi Haziran 2023'te durdu. Yazılım bakımı 1 Şubat 2027'ye kadar sürüyor.

iDRAC10 (17. nesil). Seviye adları değişti: Core (tüm 17. nesil sunucularda ücretsiz), Enterprise ve Datacenter. Dell'in Temmuz 2026 tarihli OpenManage lisans kılavuzuna göre sanal medya Enterprise ile gelir. Telemetri ve gelişmiş güç/termal yönetim Datacenter'dadır. Enterprise ve Datacenter, Secure Component Verification (SCV) ve Secure Enterprise Key Manager (SEKM) haklarını da içerir.

Lenovo XClarity Controller: XCC, XCC2 ve XCC3

XCC (ThinkSystem V1/V2) üç seviyelidir:

• Standard: Envanter, sağlık izleme, uyarılar, firmware güncelleme, güç kontrolü, IPMI üzerinden seri konsol, işletim sistemi kilitlendiğinde ekran görüntüsü.
• Advanced: Uzaktan video (1920×1200, 60 Hz'e kadar), uzaktan klavye/fare, oturum kaydı, uzaktan OS kurulumu, syslog uyarıları, SSH üzerinden seri konsol.
• Enterprise: Yerel ve ağ üzerindeki ISO/imaj dosyalarını sanal sürücü olarak bağlama, 6 kişiye kadar ortak konsol, güç sınırlama, açılış ve çökme videosu kaydı.

Yükseltme sıralıdır. Standard'dan Advanced'a 4L47A09132, Advanced'dan Enterprise'a 4L47A09133 parça numarasıyla geçilir. Enterprise için önce Advanced uygulanmış olmalıdır. Hangi modelin hangi seviyeyle geldiği modele göre değişir. Örneğin Lenovo'ya göre SR850 V2 ve SR860 V2 tüm modellerde Enterprise ile gelir.

XCC2 (ThinkSystem V3) iki seviyelidir: Standard ve Platinum. Lenovo'ya göre Platinum, eski XCC'deki Advanced ve Enterprise özelliklerinin tamamını ve bazı yeni özellikleri içerir: uzaktan KVM, sanal medya, ortak konsol, Enterprise Strict güvenlik modu, System Guard. Saha yükseltme parça numarası 7S0X000KWW'dir.

XCC3 (ThinkSystem V4) da iki seviyelidir: Standard ve Premier. Standard'da uzaktan konsol ve sanal medya yoktur. Premier bunları ve syslog, SSO, güç sınırlama gibi özellikleri ekler. Lenovo, Premier'in yenileme gerektirmeyen kalıcı bir lisans olduğunu belirtir. Saha yükseltmesi 7S0X000XWW'dir.

Mevcut lisansı web arayüzünde nerede görürsünüz?

• HPE iLO 5/6: Giriş sonrası açılan Overview sayfasında "License Type" satırı lisans seviyesini gösterir. Bu bağlantıya tıklamak Licensing sayfasını açar. Lisans anahtarı da buradan girilir.
• Dell iDRAC9: Configuration menüsü altındaki lisans sayfası. İçe ve dışa aktarma "License Options" açılır menüsünden yapılır. iDRAC7/8'de bu işlem License sekmesindedir.
• Lenovo XCC/XCC2/XCC3: BMC Configuration > License. Yeni etkinleştirme anahtarı "Upgrade License" ile yüklenir.

Ayrık (dedicated) port mu, paylaşımlı (shared) port mu?

Yönetim denetleyicisi ağa iki şekilde bağlanabilir:

• Ayrık yönetim portu: Arka paneldeki yönetime özel Ethernet portudur. HPE de Dell de bu yapıyı önerir. HPE belgelerine göre ayrık yönetim ağı tercih edilen iLO yapılandırmasıdır. Dell de rack ve tower sunucularda ayrık Gigabit portun kullanılmasını önerir.
• Paylaşımlı port (Shared Network Port / Shared LOM): Denetleyici, sunucunun üretim ağ kartlarından birini kullanır. Kablo tasarrufu sağlar ama bedeli vardır. HPE'ye göre bu modda sunucu açılırken ya da ağ kartı sürücüsü yüklenirken iLO'ya kısa süre ulaşılamayabilir. iLO 6 kılavuzuna göre paylaşımlı port bağlantısı 100 Mbps'nin üzerinde çalışamaz.

Bazı giriş seviyesi modellerde ayrık yönetim portu ayrı bir modül olarak gelir. HPE QuickSpecs bunu bazı sunucular için isteğe bağlı modül olarak işaretler. Sipariş öncesi şasinizde bu portun bulunup bulunmadığını kontrol edin.

Güvenlik: üç temel kural

Yönetim denetleyicisi sunucu üzerinde en yüksek yetkiye sahip bileşendir. ABD siber güvenlik kurumları CISA ve NSA'nın 2023 tarihli ortak rehberi üç alana dikkat çeker: kimlik bilgileri ve yapılandırmanın sıkılaştırılması, firmware'in güncel tutulması ve yönetim ağının yalıtılması.

1. Varsayılan parolayı ilk girişte değiştirin. HPE iLO'da kullanıcı adı Administrator'dır. Rastgele üretilmiş başlangıç parolası sunucu üzerindeki etikette yazar. Dell iDRAC'ta kullanıcı adı root'tur. Parola etikette yazan benzersiz rastgele bir değerdir ya da eski "legacy" seçenekte bilinen fabrika parolasıdır. Lenovo XCC'de fabrika hesabı USERID'dir. Üç üretici de bu parolanın kurulumda değiştirilmesini önerir. İkinci el sunucuda önceki kullanıcıların hesaplarını da silin.

2. Firmware'i güncel tutun. Eski firmware'de bilinen açıklar bulunur. 2022'de yayımlanan bir SANS ISC araştırması internete açık yaklaşık 22.000 iLO arayüzü saptadı. Bunların önemli bir kısmında kritik açık (CVE-2017-12542) içeren eski iLO 4 sürümleri çalışıyordu. Bakımı biten nesillerde (ör. iDRAC8) bu risk daha yüksektir.

3. Asla doğrudan internete açmayın. Dell, iDRAC'ın ayrı bir yönetim ağında olması gerektiğini ve doğrudan internete bağlanmak üzere tasarlanmadığını açıkça belirtir. Yönetim portlarını ayrı bir VLAN'a alın, güvenlik duvarıyla yalıtın ve uzaktan erişimi VPN üzerinden verin.

Sunucu alırken kontrol listesi

1. Nesli ve denetleyici sürümünü doğrulayın. Tablodaki eşleşmeyle iLO/iDRAC/XCC sürümünü öğrenin.
2. Lisans seviyesini ekran görüntüsüyle teyit edin. Grafik konsol ve sanal medya gerekiyorsa iLO Advanced, iDRAC Enterprise veya XCC Enterprise/Platinum/Premier gerekir.
3. Lisansın sunucuya bağlı olduğunu unutmayın. HPE ve Dell lisansları sunucuya bağlıdır, başka sunucuya taşınamaz.
4. Ayrık yönetim portunu kontrol edin. Bazı modellerde ayrı modül gerekebilir.
5. Firmware'i güncelleyin ve parolaları değiştirin. Teslim alır almaz yapın.
6. Yönetim ağını yalıtın. Ayrı VLAN ve VPN kullanın, internete port yönlendirmesi yapmayın.
7. Uyumlu parçaları doğrulayın. Ayrık yönetim modülü gibi parçalar için parça bulma sayfasından modelinizi seçin.

Sık sorulan sorular

iLO Standard ile uzaktan Windows kurabilir miyim? Pratikte hayır. Standard'da uzak konsol işletim sistemi öncesi metin moduyla sınırlıdır, uzak konsoldan sanal medya da (BL/WS hariç) yoktur. Kurulum için iLO Advanced ya da sunucu başında fiziksel erişim gerekir.

Eski sunucudaki iLO veya iDRAC lisansını yeni sunucuya taşıyabilir miyim? HPE'ye göre iLO lisansı uygulandığı sunucuya bağlıdır ve taşınamaz. Dell iDRAC lisansları da sunucunun Service Tag'ine bağlıdır. Yeni sunucu için lisansı ayrıca planlayın.

iDRAC9 Express ile sanal konsol kullanılabilir mi? Dell'in iDRAC9 lisans tablosunda HTML5/VNC sanal konsol ile sanal medya Enterprise seviyesinde yer alır. Express'te bu özellikler yoktur.

Kaynaklar

• HPE, HPE Integrated Lights-Out (iLO) QuickSpecs, c04154343, Sürüm 40 (15 Aralık 2025). https://www.hpe.com/us/en/collaterals/collateral.c04154343.html
• HPE, HPE iLO standard and licensed features on HPE ProLiant Gen8, Gen9, and Gen10 servers, P00307-002a (Ekim 2017). https://faradsys.com/wp-content/uploads/2017/11/iLO.pdf
• HPE, HPE iLO Advanced ürün sayfası. https://buy.hpe.com/us/en/software/server-management-software/server-ilo-management/hpe-ilo-advanced/p/332279
• HPE, HPE iLO Licensing (deneme lisansı). https://support.hpe.com/docs/display/public/ilo-license/index.html
• HPE, HPE iLO 5 2.10 User Guide, 880740-007 (Aralık 2019). https://itpfdoc.hitachi.co.jp/manuals/ha8000v/hard/Gen10/iLO/880740-007_en.pdf
• HPE, HPE iLO 6 1.53 User Guide, 30-7A345B12-010 (Ekim 2023). https://itpfdoc.hitachi.co.jp/manuals/ha8000v/hard/Gen11/iLO/30-7A345B12-010.pdf
• Dell, iDRAC9 lisans seviyeleri ve özellikleri, KB 000178016. https://www.dell.com/support/kbdoc/en-hk/000178016
• Dell, PowerEdge: Support for iDRAC8, KB 000178044. https://www.dell.com/support/kbdoc/en-us/000178044
• Dell, OpenManage Portfolio Software Licensing Guide (Temmuz 2026). https://www.delltechnologies.com/asset/fr-fr/products/servers/industry-market/openmanage-portfolio-software-licensing-guide.pdf
• Dell, Side-by-side comparison of iDRAC9 and iDRAC8 (2017). https://dl.dell.com/manuals/common/dell-emc-idrac8-9-feature-comparison.pdf
• Dell, How to Import and Export an iDRAC License Using the Web Interface, KB 000145345. https://www.dell.com/support/kbdoc/fr-fr/000145345/come-gestire-una-licenza-idrac-tramite-interfaccia-web?lang=en
• Dell, Default Username and Password for iDRAC, KB 000133536. https://dell.com/support/kbdoc/en-au/000133536/dell-poweredge-hva-er-standard-brukernavn-og-passord-for-idrac?lang=en
• Dell, DSA-2020-063: iDRAC Buffer Overflow Vulnerability (ağ yerleşimi önerileri). https://www.dell.com/support/kbdoc/en-us/000177737
• Lenovo Press, XCC Support on ThinkSystem Servers, LP0880. https://lenovopress.lenovo.com/lp0880-xcc-support-on-thinksystem-servers
• Lenovo Press, Lenovo XClarity Controller 2 (XCC2), LP1800 (31 Temmuz 2025 güncellemesi). https://lenovopress.lenovo.com/lp1800-lenovo-xclarity-controller-2-xcc2
• Lenovo Press, Lenovo XClarity Controller 3 (XCC3), LP2273 (18 Ağustos 2026 güncellemesi). https://lenovopress.lenovo.com/lp2273-lenovo-xclarity-controller-3-xcc3
• Lenovo, XClarity Controller Enterprise Level features. https://pubs.lenovo.com/xcc/NN1ia_c_enterpriselevelfeatures
• Lenovo, Installing an activation key (XCC). https://pubs.lenovo.com/xcc/dw1lm_t_fodkeyinstall
• Lenovo, Logging in to the XClarity Controller (XCC2). https://pubs.lenovo.com/xcc2/dw1lm_t_loggingintotheimm
• NSA, NSA and CISA Release Guide to Protect Baseboard Management Controllers (Haziran 2023). https://www.nsa.gov/Press-Room/Press-Releases-Statements/Press-Release-View/Article/3426648/nsa-and-cisa-release-guide-to-protect-baseboard-management-controllers/
• SANS ISC, Over 20 thousand servers have their iLO interfaces exposed to the internet (Ocak 2022). https://isc.sans.edu/diary/28276

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Lisans seviyelerinin içeriği; sunucu modeli, denetleyici sürümü ve firmware sürümüne göre değişebilir. Lisans veya yönetim modülü siparişi öncesinde Server Parça ekibi uyumluluğu teklifle birlikte doğrular.