Kapsam: HPE ProLiant Gen10/Gen11, Dell PowerEdge 14. ve 15. nesil (ör. R740, R750) ve Lenovo ThinkSystem SR650/SR650 V2/SR650 V3 raf sunucularında AC güç kaynakları. DC (-48 V) ve yüksek gerilim DC üniteler kapsam dışıdır. Model listeleri değişebilir; kendi sunucunuzun güncel QuickSpecs, teknik özellik ve kullanıcı kılavuzunu esas alın.
Adım 1: Watt ihtiyacını tahminle değil, üretici aracıyla hesaplayın
Güç tüketimi işlemci TDP'sine, bellek, disk, GPU ve ağ kartlarına göre çok değişir. Üç üretici de bu hesap için bir araç sunar:
| Üretici | Araç | Belgedeki rolü |
|---|---|---|
| HPE | HPE Power Advisor | Platform ve seçenekleri yapılandırarak güç tüketimini tahmin eder. Boşta, kullanımda, en yüksek ve ayrılmış (allocated) gücü gösterir, gücü yetersiz yapılandırmalarda uyarır. DL380 Gen11 QuickSpecs, güç kaynağı seçmeden önce bu aracın çalıştırılmasını önerir. |
| Dell | Enterprise Infrastructure Planning Tool (EIPT) | R750 teknik özellikler sayfası, yapılandırma seçerken ya da yükseltirken güç tüketiminin bu araçla (Dell.com/calc) kontrol edilmesini önerir. |
| Lenovo | Lenovo Capacity Planner (LCP) | Lenovo'nun enerji verimliliği belgesine göre, belirli bir yapılandırmanın en kötü durum ve tipik tüketimini satın almadan önce gösterir. SR650 V3 kılavuzu da gereken güç kapasitesinin bu araçla hesaplanmasını ister. |
Araçtan çıkan rakamı nasıl okumalı? 1+1 yedekli bir sunucuda, bir ünite arızalandığında kalan ünite yükün tamamını tek başına taşır. Lenovo'nun belgesi de yedekliliği böyle tanımlar. Bu yüzden ölçüt şudur: aracın verdiği en yüksek tüketim, tek bir güç kaynağının o giriş gerilimindeki kapasitesinin altında kalmalıdır. İki ünitenin toplam gücü değil, tek ünitenin gücü önemlidir.
Dell R740 kılavuzu bu ayrımı açıkça yapar: iki özdeş ünite takıldığında BIOS'ta "1+1 (yedekli)" ya da "2+0 (yedeksiz)" seçilebilir. 2+0'da iki ünite birlikte yükü taşır. Biri arızalanırsa sunucu korunmaz.
Araca bugünkü değil, sunucunun ömrü boyunca ulaşacağı yapılandırmayı girin; planlanan ikinci işlemci, bellek ya da GPU dahil (bkz. sunucuya ikinci işlemci ekleme).
Adım 2: Giriş gerilimini kontrol edin; 110 V ile 230 V aynı watt değildir
Güç kaynağının etiketindeki değer çoğu zaman yüksek gerilimde (high-line, 200–240 V AC) geçerlidir. Düşük gerilimde (low-line, 100–127 V AC) bazı ünitelerin çıkışı düşer, bazıları hiç çalışmaz. Belgelerdeki örnekler:
| Üretici | Güç kaynağı | Düşük gerilimde (100–120 V) durum |
|---|---|---|
| Dell (R750) | 1100 W ve 1400 W AC | Ünite başına 1050 W'a düşer |
| Dell (R750) | 2400 W AC | Ünite başına 1400 W'a düşer |
| Dell (R750) | 700 W, 1800 W, 2800 W Titanium (HLAC) | Yalnız 200–240 V AC |
| HPE Flex Slot | 500 W ve 800 W Platinum, 1000 W Titanium | 100–240 V aralığında aynı değer |
| HPE Flex Slot | 1600 W Platinum | Yalnız 200–240 V AC |
| HPE Flex Slot | 1800–2200 W Titanium | Yalnız 200–240 V; 200 V'ta 1800 W civarı, 2200 W için 240 V gerekir |
| Lenovo SR650 V3 | 750 W ve 1100 W | 110 V'u da destekler; diğer seçenekler 220 V içindir |
| Lenovo SR650 V2 | 500 W, 750 W, 1100 W | 110 V'u da destekler |
Ek iki not:
- HPE'nin Flex Slot belgesine göre 1800–2200 W Titanium ünite, Gen10 ve Gen10 Plus sunucularda 1600 W ile sınırlıdır. 1600 W üstü yalnız Gen11'de kullanılabilir.
- Türkiye'de şebeke gerilimi 230 V / 50 Hz olduğundan kurulumların çoğu high-line'dır. Ancak sunucuyu 110–120 V çıkışlı bir UPS ya da trafo üzerinden besliyorsanız tabloyu mutlaka dikkate alın.
İki ünite farklı gerilimden beslenmemeli. Dell'in bilgi bankası makalesine göre bir ünite high-line, diğeri low-line beslenirse low-line ünite "Incorrectly Configured" olarak işaretlenir ve güç yedekliliği devre dışı kalır. Nedeni, 1100 W ve üzeri ünitelerin low-line'da daha düşük güç bildirmesidir. Dell bunun tasarım gereği olduğunu ve iki ünitenin aynı gerilimden beslenmesi gerektiğini belirtir.
Adım 3: Verimlilik sınıfını seçin (80 PLUS Platinum / Titanium)
80 PLUS programı, sertifikalı güç kaynaklarının anma yükünün %10, %20, %50 ve %100'ünde en az %80 verimli olmasını şart koşar. Platinum ve Titanium bu programın üst seviyeleridir:
- HPE belgelerinde Flex Slot Platinum üniteler "%94'e kadar", Titanium üniteler "%96'ya kadar" verimli olarak geçer.
- Lenovo'nun enerji verimliliği belgesindeki tabloya göre 80 PLUS Titanium; %10 yükte %90, %20'de %94, %50'de %96, %100'de %91 verimlilik ister.
- Lenovo aynı belgede verimlilik-yük eğrisinin çan biçiminde olduğunu belirtir. Yani ünite hem çok düşük hem çok yüksek yükte daha az verimlidir.
Bu, "büyük olsun" yaklaşımının neden yanlış olduğunu gösterir. 400 W çeken bir sunucuya 1600 W'lık iki ünite takmak, her üniteyi eğrinin düşük verimli ucunda çalıştırır. Doğru seçim, araçla hesaplanan en yüksek tüketimi tek başına karşılayan ve bunu makul bir payla yapan ünitedir.
Türkiye için HPE notu. HPE'nin DL380 Gen10 QuickSpecs'ine göre 1 Ocak 2024'ten itibaren AB, AEA, Birleşik Krallık, İrlanda, İsviçre ve Türkiye'ye satılan birimlerde AC güç kaynaklarının daha verimli olması gerekir: çok çıkışlı ünitelerde %94, tek çıkışlılarda %96. Flex Slot üniteleri tek çıkışlıdır. Belgede bu şartı karşılayan parça numaraları 865438-B21, P03178-B21 ve P44712-B21 olarak verilir. Yeni bir HPE yapılandırması planlıyorsanız güncel QuickSpecs'teki bu notu kontrol edin.
Adım 4: Form faktörü ve "aynı model" kuralı
HPE Flex Slot. HPE, ProLiant sunucularında Flex Slot (Flexible Slot) adlı güç kaynağı ailesini kullanır. Belgeye göre bu ünitelerin tamamı hot-plug ve araçsız takılır. Farklı watt seçenekleri, güç kaynağını yapılandırmaya göre doğru boyutlandırmayı (right-size) kolaylaştırır. Ama aynı aileden olmak, her ünitenin her sunucuda aynı davrandığı anlamına gelmez. Yukarıdaki 1800–2200 W örneğinde olduğu gibi, desteklenen ünite ve değer sunucunun QuickSpecs'ine göre doğrulanmalıdır.
Dell. R750 teknik özelliklerine göre bu nesilde 60 mm ve 86 mm genişliğinde iki farklı ünite boyu vardır. R740 kılavuzuna göre önceki nesil PowerEdge ünitelerini karıştırmak, watt değeri aynı olsa bile desteklenmez.
Lenovo. ThinkSystem kılavuzları, sunucudaki iki güç kaynağının aynı watt değerinde olmasını ister. Farklı watt değerinde bir üniteye geçilirken, seçenekle gelen güç bilgisi etiketinin sunucudaki mevcut etiketin üzerine yapıştırılması gerekir.
Neden iki ünite birebir aynı olmalı? Üç üretici de karışık kurulumu reddeder:
- HPE: DL380 Gen11 QuickSpecs'e göre sunucudaki tüm güç kaynakları aynı olmalıdır; karıştırmak desteklenmez. Flex Slot belgesi de karışık kurulumun bazı özellikleri, yedeklilik dahil, kısıtlayabileceğini ya da kapatabileceğini belirtir.
- Dell: İki ünite aynı tipte olmalı, aynı etiket türünü taşımalı ve aynı en yüksek çıkış gücüne sahip olmalıdır. Kılavuza göre karışık kurulum uyumsuzluk (mismatch) durumuna ya da sistemin açılmamasına yol açar. AC ve DC ünitelerin birlikte kullanılması da desteklenmez.
- Lenovo: İki ünite aynı watt değerinde olmalıdır.
Watt yükseltmesi yapacaksanız iki üniteyi birlikte değiştirmeniz gerekir.
Adım 5: Kablo ve konnektör tipini PDU ile eşleştirin
Sunucu güç kaynakları ev tipi fiş değil, IEC tipi konnektörler kullanır. Kablonun bir ucu güç kaynağındaki girişe, diğer ucu PDU'daki çıkışa takılır. En yaygın çiftler şunlardır:
- C13/C14: Güç kaynağında C14 giriş, kabloda C13 uç. HPE'nin Platinum ve Titanium Flex Slot kitleri C14 girişlidir. DL380 Gen11 QuickSpecs'e göre standart AC güç kaynağı kitleriyle bir C13–C14 ara kablo (jumper) gelir.
- C19/C20: Yüksek watt'lı ünitelerde kullanılır. HPE belgelerinde C19–C20 kablo ayrı bir seçenek olarak listelenir.
Dell R750 tablosu, kablo tipinin ünite gücüne göre değiştiğini gösterir:
| Dell R750 güç kaynağı | Kablo tipi (belgeye göre) |
|---|---|
| 700 W, 800 W, 1100 W, 1400 W | C13 |
| 1800 W | C15 |
| 2400 W | C19 |
| 2800 W | C21 |
Sipariş öncesinde kabinetteki PDU'nun çıkış tiplerini (C13 mü, C19 mu) ve boş çıkış sayısını kontrol edin. Dell'in uyarısına göre güç kablolarının ve ara kabloların değerleri sistemin etiketindeki değerlere uygun olmalıdır.
Adım 6: Hot-plug pratikte ne demek?
Hot-plug (Dell'de hot-swap) üniteler sunucu kapatılmadan değiştirilebilir. Ancak iki koşul vardır:
- İkinci ünite takılı olmalı. Lenovo SR650 V3 kılavuzuna göre sunucu varsayılan olarak tek güç kaynağıyla gelir. Bu durumda ünite hot-swap değildir; çıkarmadan önce sunucu kapatılmalıdır. Yedeklilik ve hot-swap için ikinci ünite gerekir.
- Yeni ünitenin tanınmasını bekleyin. Dell, yeni ünite takıldıktan sonra sistemin onu tanıması için 15 saniye beklenmesini ister. Tanıma tamamlanmadan yedeklilik devreye girmeyebilir. Diğer üniteyi ancak yeni ünite tanınıp etkinleştikten sonra çıkarın.
Yedekli sistemlerde verimlilik için ek modlar da vardır. HPE'de varsayılan "load balanced" moddur. Sistem ROM ayarlarından "high efficiency" moda geçilebilir. Bu modda yük birincil üniteye verilir, ikincisi boşta bekler. Dell'in "hot spare" özelliğinde ünitelerden biri uyku moduna geçer. Varsayılan ayarlarla etkin ünitenin yükü %50'yi aşınca uyanır, %20'nin altına düşünce yeniden uyur. Lenovo bu davranışı "Zero Output" olarak adlandırır.
Sipariş öncesi kontrol listesi
- Sunucu modelini doğrulayın. HPE'de Product Number ile parça bulma yöntemini kullanabilirsiniz.
- Tam yapılandırmayı üretici aracına girin. HPE Power Advisor, Dell EIPT veya Lenovo Capacity Planner.
- Tek ünite kuralını uygulayın. En yüksek tüketim, tek ünitenin kapasitesini aşmamalı.
- Giriş gerilimini kontrol edin. 110–120 V besleme varsa düşük gerilim değerine bakın; iki üniteyi aynı gerilimden besleyin.
- Verimlilik sınıfını seçin. Platinum mu Titanium mu; aşırı büyük ünite seçmeyin.
- İki üniteyi aynı parça numarasından seçin. Farklı watt, farklı nesil ya da AC/DC karışımı yok.
- Kablo ve PDU çıkışlarını eşleştirin. C13/C14 mü, C19/C20 mi?
- Uyumluluğu doğrulayın. Parça bul sayfasında sunucunuza uygun güç kaynaklarını listeleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
800 W yerine 1600 W takarsam daha güvenli olmaz mı? Her zaman değil. Gereksiz büyük ünite, verimlilik eğrisinin düşük ucunda çalışır. Ayrıca HPE'nin 1600 W Flex Slot ünitesi yalnız 200–240 V ile çalışır ve watt'ı değiştirecekseniz iki üniteyi de değiştirmeniz gerekir.
Bir tarafa 800 W, diğer tarafa 1600 W takabilir miyim? Hayır. HPE, Dell ve Lenovo belgeleri iki ünitenin aynı model ve aynı watt'ta olmasını ister. Dell'e göre karışık kurulum uyumsuzluk hatasına ya da sistemin açılmamasına yol açar.
Eski nesil sunucudan sökülen güç kaynağını yeni sunucuda kullanabilir miyim? Dell R740 kılavuzuna göre önceki nesil PowerEdge ünitelerini karıştırmak, watt aynı olsa bile desteklenmez. HPE'de ünite aynı Flex Slot ailesinden olsa bile desteklenen ünite listesi sunucunun QuickSpecs'inden doğrulanmalıdır.
Ofisteki prizler 230 V; düşük gerilim kısıtları beni etkiler mi? Şebekeye ya da 230 V çıkışlı UPS'e bağlıysanız genellikle etkilemez; kısıtlar 110–120 V beslemede devreye girer. İki üniteyi farklı gerilimden beslemeyin.
Kaynaklar
- HPE, HPE Flexible Slot Power Supplies QuickSpecs, c04346217. https://www.hpe.com/us/en/collaterals/collateral.c04346217.html
- HPE, HPE ProLiant DL380 Gen11 QuickSpecs (güç kaynağı, karıştırma ve kablo notları). https://indico.psi.ch/event/15441/attachments/26613/49651/HPE%20ProLiant%20DL380%20Gen11-QuickSpecs.pdf
- HPE, HPE ProLiant DL380 Gen10 Server QuickSpecs, a00008180ENW (arşivlenmiş belge; AB/Türkiye verimlilik notu). https://www.hpe.com/uk/en/collaterals/collateral.a00008180enw.html
- HPE, HPE Power Advisor. https://poweradvisorext.it.hpe.com/?Page=Index
- Dell, PowerEdge R750 Technical Specifications: PSU özellikleri ve kablo tipleri. https://www.dell.com/support/manuals/en-ba/poweredge-r750/per750_ts_pub_ism/psu-specifications?guid=guid-cce14704-da29-403e-8e2f-c1aa5e4c4319&lang=en-us
- Dell, PowerEdge R750 Installation and Service Manual: güç kaynağı takılması. https://www.dell.com/support/manuals/en-th/poweredge-r750/per750_ism_pub/installing-a-power-supply-unit?guid=guid-090f794f-3936-4278-b0e4-bd033826b167&lang=en-us
- Dell, PowerEdge R750 Installation and Service Manual: hot spare özelliği. https://www.dell.com/support/manuals/en-th/poweredge-r750/per750_ism_pub/hot-spare-feature?guid=guid-a41fc52a-7743-4629-bfdd-9d2c4d8f2c5a&lang=en-us
- Dell, PowerEdge R740 Installation and Service Manual: güç kaynağı ayrıntıları. https://www.dell.com/support/manuals/en-in/poweredge-r740/per740_ism_pub/power-supply-unit-details?guid=guid-277a550d-b9ea-45e0-94e2-0387d5d36780&lang=en-us
- Dell, PowerEdge R740 Installation and Service Manual: güç kaynağı takılması. https://www.dell.com/support/manuals/en-in/poweredge-r740/per740_ism_pub/installing-a-power-supply-unit?guid=guid-bf0e11de-459b-46b5-80da-b2559f09bd3c&lang=en-us
- Dell, Dell EMC PowerEdge R740 Installation and Service Manual, Rev. A19 (Haziran 2021), PDF; AC/DC karışımı notu (üçüncü taraf bir sitede barındırılan kopya). https://pcserverandparts.com/content/Spec%20Sheets/Servers/Dell/Dell%20PowerEdge%20R740/Dell%20EMC%20PowerEdge%20R740%20Installation%20and%20Service%20Manual%20opt.pdf
- Dell, PowerEdge: Dell Servers show "Incorrectly Configured" for PSUs with different input voltage ranges or input types, KB 000198364. https://www.dell.com/support/kbdoc/en-mq/000198364/dell-severs-shows-incorrectly-configured-for-psus-with-different-input-voltage-ranges-or-input-types
- Lenovo, ThinkSystem SR650 V3 User Guide: güç kaynağı takılması. https://pubs.lenovo.com/sr650-v3/install_a_hot-swap_power_supply
- Lenovo, ThinkSystem SR650 User Guide: hot-swap güç kaynağı takılması. https://pubs.lenovo.com/sr650/install_a_hot-swap_power_supply
- Lenovo Press, ThinkSystem SR650 V3 Server Product Guide, LP1601. https://lenovopress.lenovo.com/lp1601
- Lenovo Press, ThinkSystem SR650 V2 Server Product Guide, LP1392. https://lenovopress.lenovo.com/lp1392-thinksystem-sr650-v2-server
- Lenovo Press, Energy Efficiency Features of Lenovo ThinkSystem Servers, LP0780. https://lenovopress.lenovo.com/lp0780.pdf
- Lenovo, Lenovo Capacity Planner (LCP). https://datacentersupport.lenovo.com/us/en/products/solutions-and-software/software/lenovo-capacity-planner/solutions/ht504651
- CLEAResult, 80 PLUS program details. https://clearesult.com/80plus/program-details
- WorldStandards, Turkey – plugs, sockets and voltage. https://www.worldstandards.eu/electricity/plug-voltage-by-country/turkey/
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Desteklenen güç kaynakları ve değerleri; sunucu modeli, nesli, firmware sürümü ve yapılandırmaya göre değişir. Elektrik tesisatı ve PDU bağlantıları yetkili personel tarafından yapılmalıdır. Sipariş öncesi Server Parça ekibi uyumluluğu teklifle birlikte doğrular.