Kapsam: Bu yazı 2,5 inç (SFF) U.2/U.3 NVMe SSD'leri ve bunları taşıyan ön disk kafeslerini kapsar. Örnekler HPE ProLiant Gen10 Plus/Gen11/Gen12, Dell PowerEdge R750/R760 ve Lenovo ThinkSystem SR650 V2/V3 belgelerinden alınmıştır. Her modelin seçenekleri farklıdır; kesin bilgi için kendi sunucunuzun QuickSpecs, teknik kılavuz veya ürün rehberini esas alın.
NVMe'yi SAS/SATA'dan ayıran şey: PCIe hattı
SAS ve SATA diskler bir RAID denetleyicisine ya da HBA'ya bağlanır; denetleyici de PCIe üzerinden işlemciye ulaşır. NVMe sürücüde bu ara katman yoktur: sürücünün kendisi bir PCIe aygıtıdır. Lenovo'nun NVMe sürücü ürün rehberi bunu açıkça özetler: NVMe SSD'ler bir NVMe backplane'e ve işlemcilere giden bir tür PCIe bağlantısına ihtiyaç duyar.
U.2 dönemindeki backplane'lerde SAS/SATA ve NVMe sinyalleri aynı SFF-8639 konnektöründe ama farklı pinlerde taşınır. Yalnız SAS/SATA için tasarlanmış bir backplane'de PCIe pinleri hiçbir yere bağlı değildir; bu yüzden NVMe sürücü yuvaya takılsa da sistem onu görmez. Protokol farklarının ayrıntısı için SAS, SATA ve NVMe farkları rehberine bakabilirsiniz.
Yuva türleri: hangi backplane neyi kabul eder?
Üreticiler NVMe destekli yuvaları farklı adlarla satar. Aşağıdaki tablo, belgelerde geçen adlarla dört ana türü özetler:
| Yuva / backplane türü | Kabul ettiği sürücüler | PCIe hatları nereden gelir | Belgelerde geçen örnek |
|---|---|---|---|
| Yalnız SAS/SATA | SAS, SATA | — (NVMe desteklemez) | HPE "8SFF SAS/SATA" kafesi; Dell R750 "3.5-inch (x12) SAS or SATA backplane" |
| Yalnız NVMe (U.2) | NVMe | İşlemciden doğrudan, retimer veya switch üzerinden | HPE DL380 Gen10 Plus "8SFF U.2 NVMe"; Dell R750 "2.5-inch (x8) NVMe backplane" |
| Evrensel / AnyBay | SAS, SATA, NVMe | SAS/SATA denetleyiciye, NVMe hatları ayrıca işlemciye | Lenovo "AnyBay (SAS, SATA veya NVMe)"; Dell R750 "2.5-inch (x24) SAS, SATA, NVMe backplane" |
| Tri-Mode (U.3) | SAS, SATA, NVMe | Tek bir tri-mode denetleyici veya doğrudan işlemci (kafese göre) | HPE "8SFF U.3 x4/x2 Trimode" ve "8SFF U.3 (x1 Trimode)" |
Dell R750'ye özel yuva eşleşmeleri için R750 AnyBay rehberi ve R750 SAS/SATA/NVMe yuva rehberi sayfalarına bakın. Ön panelde kaç yuva olduğu ve kafes yerleşimi şasi tipine de bağlıdır (bkz. şasi tipleri).
PCIe hatları nereden gelir?
NVMe yuvası doğru olsa bile hatların bir kaynağa bağlanması gerekir. Belgelerde dört yöntem görülür:
1. Doğrudan işlemciden (direct attach). Kablolar anakarttaki NVMe konnektörlerinden backplane'e gider. HPE DL380 Gen11 QuickSpecs'e göre her işlemci soketi NVMe bağlantısı için 4 adet x8 PCIe 5.0 konnektörü sunar; bu 32 hat, x4 bağlantılı sekiz sürücüye karşılık gelir. Aynı belgede "8SFF U.3 Premium" (x4) kafesinin denetleyiciyle veya doğrudan bağlanabildiği, doğrudan bağlandığında yalnız NVMe sürücü desteklediği yazılıdır.
2. Retimer kartı. Uzun kablo yollarında PCIe sinyalini yenileyen bir adaptördür. Lenovo SR650 V2 ve V3 ürün rehberleri NVMe retimer adaptörlerini listeler ve bunların Intel VROC NVMe RAID'i desteklediğini belirtir.
3. PCIe switch. İşlemciden gelen hatları daha fazla sürücüye paylaştırır. Dell R750 kılavuzunda "24 x 2.5-inch NVMe switched backplane" seçeneği geçer. Lenovo SR650 V2 rehberine göre sunucu 16 NVMe sürücüyü hat paylaşımı olmadan (1:1), 32 sürücüyü ise 1:2 paylaşımla (oversubscription) destekler. Paylaşımda toplam bant genişliği sürücüler arasında bölünür.
4. Tri-mode RAID denetleyici. Sürücü, işlemci yerine denetleyiciye bağlanır. Lenovo'nun RAID 9450 rehberine göre tri-mode bağlantı U.3 sürücü gerektirir ve her sürücü denetleyiciye x1 arayüzle bağlanır; x4 bağlantı ise en yüksek performansı verir ama farklı kablolama ister. Dell PERC 11 kılavuzu da NVMe sürücüler için en fazla x2 hat genişliğinden söz eder. HPE DL380 Gen11'deki "x1 Tri-Mode U.3" kafesi doğrudan anakarta bağlanırsa yalnız SATA destekler; DL380 Gen12 belgesi aynı tip kafesin NVMe'yi ancak bir MR tri-mode denetleyiciye bağlıyken desteklediğini yazar.
Pratik sonuç: Aynı "U.3" yazan kafes, kablolamaya göre ya yalnız NVMe, ya yalnız SATA ya da üç protokolü birden destekler. Kafes parça numarasıyla birlikte kabloların nereye gittiğini de doğrulayın.
İkinci işlemci ne zaman gerekir?
PCIe hatları işlemciye aittir. Backplane'in bir kısmı ikinci soketin konnektörlerine kabloluysa, ikinci işlemci takılı değilken o yuvalar çalışmaz. Belgelerden somut örnekler:
- HPE DL380 Gen11 QuickSpecs: NVMe paketleri (8/16/24 NVMe "Balanced" ve "Differential I/O" kitleri) seçildiğinde ikinci işlemci zorunludur; ikincil ve üçüncül riser'lar da ikinci işlemci ister.
- HPE DL380 Gen10 Plus QuickSpecs: Intel VROC seçeneği ikinci işlemci seçilmesini gerektirir.
- Lenovo SR650 V3: bazı PCIe yuvalarının kullanımı iki işlemci gerektirir; retimer veya denetleyici kartı bu yuvalardan birine gidecekse aynı kural geçerlidir.
Tek işlemcili bir sunucuya NVMe planlıyorsanız önce hangi konnektörlerin birinci işlemciye bağlı olduğunu öğrenin. İşlemci ekleme adımları için sunucuya ikinci işlemci ekleme rehberine bakın.
U.2 ve U.3: aynı konnektör, farklı kablolama
U.2 ve U.3 sürücüler aynı SFF-8639 konnektörünü kullanır. Fark, U.3'ü tanımlayan SNIA belgesi SFF-TA-1001'dedir ("Universal x4 Link Definition for SFF-8639"). Broadcom'un tri-mode ürün özetine göre bu belge SAS (x1, x2, x4), SATA ve NVMe (x1, x2, x4) için ortak bir yuva tipi ve konnektör tanımlar; yüksek hızlı hatlar yeniden atanarak tek bir yuvanın üç protokolü de taşıması sağlanır.
| Durum | Sonuç | Dayanak |
|---|---|---|
| U.3 sürücü → U.2 NVMe yuvası | Genellikle çalışır; U.3 sürücüler U.2 ile geriye dönük uyumlu tasarlanır | Lenovo Kioxia CM6-V ürün rehberi; SFF-TA-1001 üzerine StorageReview haberi |
| U.2 sürücü → tri-mode (x1) U.3 yuvası | Çalışmaz; tri-mode bağlantı U.3 sürücü ister | Lenovo RAID 9450 rehberi; Quarch U.3 teknik notu |
| U.2 sürücü → x4 NVMe modunda kablolanmış yuva | Denetleyici/kafes destekliyorsa çalışır | Lenovo RAID 9450-32i: x4 modda U.2 ve U.3 karışık kullanılabilir |
Özetle: Elinizde U.2 sürücü varsa, hedef yuvanın tri-mode değil x4 NVMe olarak bağlandığından emin olun. Yeni alımda ise U.3 sürücü, her iki yuva tipinde de kullanılabildiği için daha esnek bir tercihtir. Her durumda sürücünün, sunucunun ve denetleyicinin destek listesinde olması gerekir: örneğin HPE Gen10 Plus QuickSpecs, bazı tri-mode denetleyicilerde belirli NVMe sürücü ailelerinin desteklenmediğini not eder.
EDSFF: aynı yuvaya girmeyen yeni form faktörü
Yeni nesil sunucularda 2,5 inç yuvaların yanında EDSFF (E3.S gibi) yuvalar da sunulur. Dell R760 teknik özelliklerinde ön tarafta 16 adede kadar E3.S Gen5 NVMe yuva seçeneği, HPE DL380 Gen12 belgesinde ise EDSFF kafesli bir şasi yapılandırması bulunur. EDSFF sürücüler U.2/U.3 yuvalara takılmaz; ayrı kafes ve şasi yapılandırması gerektirir. Ayrıntılar için EDSFF nedir? rehberine bakın.
M.2 önyükleme aygıtları: başka bir ihtiyaç
"Sunucuya NVMe ekleme" sorusu bazen yalnız işletim sistemi diski içindir. Bu iş için ön yuva harcamak gerekmez:
- HPE NS204i ailesi: İki M.2 NVMe SSD'yi donanımsal RAID 1 ile birleştiren, yalnız işletim sistemi önyüklemesine yönelik aygıttır. HPE'ye göre yalnız RAID 1 modunda çalışır ve disk yuvası tüketmez; NS204i-u sürümü sıcak takılabilir (hot plug) olarak tanımlanır.
- Dell BOSS: BOSS-S2, 80 mm M.2 SATA SSD'lerle çalışan ve işletim sistemi önyüklemesi için tasarlanmış bir RAID kartıdır. R760'ta sunulan BOSS-N1 ise iki M.2 NVMe SSD ile donanımsal RAID sağlar.
- Lenovo: SR650 V3'te M.2 adaptörleri iki SATA veya iki NVMe M.2 sürücüyü Intel VROC ile RAID 1 yapabilir; ayrıca işletim sistemi önyüklemesi için dışarıdan erişilebilen iki adede kadar 7 mm sıcak takılabilir sürücü seçeneği vardır.
Bu aygıtlar veri kapasitesi eklemek için değil, işletim sistemini veri disklerinden ayırmak için kullanılır.
NVMe'de RAID seçenekleri (üst düzey)
Intel VROC (Virtual RAID on CPU). Intel'e göre VROC, NVMe sürücüleri ayrı bir RAID kartı olmadan doğrudan işlemciye bağlayan bir RAID çözümüdür ve işlemcideki Intel VMD özelliğiyle çalışır. Standard sürüm RAID 0/1/10, Premium sürüm RAID 0/1/5/10 sunar; 5. nesil Xeon'dan itibaren yalnız RAID 1 içeren bir sürüm de vardır. Bu özellikler anakarta takılan bir donanım anahtarı veya Intel On Demand lisansıyla etkinleştirilir. HPE DL380 Gen11 belgesine göre VROC NVMe yalnız SFF modellerde desteklenir.
Tri-mode donanım RAID. HPE MR serisi tri-mode denetleyiciler (ör. MR416i-p, MR408i-o Gen11), Dell'in PERC 11 ailesindeki NVMe destekli modeller (ör. ön montajlı PERC H755N) ve Lenovo RAID 940/9450 gibi denetleyiciler NVMe sürücülerle donanımsal RAID kurar. Karşılığında sürücü başına hat sayısı x1–x2 ile sınırlanabilir. Dell PERC 11 kılavuzu NVMe sürücülerin SAS/SATA sürücülerle karıştırılmasını desteklemez. Denetleyici ayrıntıları için HPE Smart Array ve MR denetleyicileri ve Dell PERC denetleyicileri rehberlerine bakın.
Yazılımsal RAID. HPE SR100i Gen10 Plus yazılımsal RAID, yalnız anakarta doğrudan bağlı en fazla 2 NVMe sürücüyü destekler. İşletim sistemi düzeyindeki RAID de bir seçenektir.
Sipariş öncesi kontrol listesi
- Sunucu modelini ve neslini doğrulayın. Seçenekler aynı modelin nesilleri arasında bile değişir.
- Mevcut kafesin türünü öğrenin. SAS/SATA, NVMe, AnyBay/evrensel veya U.3 tri-mode (x1, x2, x4). Kafes parça numarası bu bilgiyi verir.
- Hat kaynağını belirleyin. Doğrudan işlemci, retimer, switch veya tri-mode denetleyici. Gerekli kablo kitini listeye ekleyin.
- İşlemci sayısını kontrol edin. NVMe kitleri veya ilgili riser ikinci işlemci gerektiriyor olabilir.
- Sürücü arayüzünü seçin. Tri-mode yuva için U.3; x4 NVMe yuva için U.2 veya U.3.
- RAID yöntemini netleştirin. VROC lisansı, tri-mode denetleyici veya yazılımsal RAID.
- Soğutma notlarını okuyun. HPE belgelerinde yüksek performanslı NVMe sürücüler ve bazı kafes sayıları için fan kiti şartları vardır.
- Uyumluluğu doğrulayın. Parça bul sayfasında modelinizi seçerek yalnız doğrulanmış kafes, kablo ve sürücüleri görebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
SAS/SATA backplane'li sunucuma yalnız NVMe disk alarak NVMe'ye geçebilir miyim? Hayır. Yuvaya PCIe hattı gelmediği için sürücü görünmez. NVMe destekli bir kafes/backplane ve ona uygun kablo veya denetleyici gerekir.
U.3 disk alırsam eski U.2 NVMe yuvamda çalışır mı? U.3 sürücüler U.2 ile geriye dönük uyumlu olacak şekilde tasarlanır. Yine de sürücünün sunucunuzun destek listesinde olduğunu doğrulayın.
Tek işlemcili sunucuda NVMe kullanılabilir mi? Kullanılabilir, ancak yalnız birinci işlemciye bağlı yuvalar çalışır. Bazı NVMe kitleri (ör. HPE DL380 Gen11 NVMe paketleri) doğrudan ikinci işlemci şartı koyar.
Tri-mode denetleyiciyle NVMe neden daha yavaş olabilir? Tri-mode bağlantıda sürücü başına genellikle x1 veya x2 hat kullanılır. Doğrudan işlemciye x4 bağlı NVMe ise sürücünün tam hat genişliğini kullanır.
Kaynaklar
- HPE, HPE ProLiant DL380 Gen11 QuickSpecs (a50004307enw). https://www.hpe.com/us/en/collaterals/collateral.a50004307enw.html
- HPE, HPE ProLiant DL380 Gen11 QuickSpecs (4. nesil Xeon sürümü, kafes ve NVMe paketi notları). https://indico.psi.ch/event/15441/attachments/26613/49651/HPE%20ProLiant%20DL380%20Gen11-QuickSpecs.pdf
- HPE, HPE ProLiant DL380 Gen10 Plus QuickSpecs (a50002553enw). https://www.hpe.com/us/en/collaterals/collateral.a50002553enw.html
- HPE, HPE ProLiant Compute DL380 Gen12 QuickSpecs (a00073551enw). https://www.hpe.com/us/en/collaterals/collateral.a00073551enw.html
- HPE, HPE Boot Device Options QuickSpecs (NS204i ailesi, a00094638enw). https://www.hpe.com/us/en/collaterals/collateral.a00094638enw.html
- Dell, PowerEdge R750 Installation and Service Manual (backplane seçenekleri). https://dl.dell.com/topicspdf/poweredge-r750_Owners-Manual_en-us.pdf
- Dell, PowerEdge R760 Spec Sheet. https://www.delltechnologies.com/asset/en-us/products/servers/technical-support/poweredge-r760-spec-sheet.pdf
- Dell, PowerEdge RAID Controller 11 User's Guide (PERC H755/H755N). https://www.dell.com/support/manuals/en-nr/perc-h750-sas/perc11_ug
- Dell, Boot Optimized Storage Solution-S2 User's Guide. https://www.dell.com/support/manuals/en-us/boss-s-1/boss-s2_ug/
- Lenovo Press, ThinkSystem SR650 V2 Server Product Guide (LP1392). https://lenovopress.lenovo.com/lp1392-thinksystem-sr650-v2-server
- Lenovo Press, ThinkSystem SR650 V3 Server Product Guide (LP1601). https://lenovopress.lenovo.com/lp1601-thinksystem-sr650-v3-server
- Lenovo Press, ThinkSystem RAID 9450 Series 24Gb Advanced RAID Adapters (LP2116). https://lenovopress.lenovo.com/lp2116-thinksystem-raid-9450-series-24gb-advanced-raid-adapters
- Lenovo Press, ThinkSystem Kioxia CM6-V Mainstream NVMe PCIe 4.0 x4 SSDs (LP1361). https://lenovopress.lenovo.com/lp1361.pdf
- SNIA, SFF Specifications listesi (SFF-TA-1001, "Universal x4 Link Definition for SFF-8639"). https://www.snia.org/index%2ephp/node/193/revisions/22614/view?page=8
- Broadcom, 9500 Series Tri-Mode Storage Adapters ürün özeti (BC-0510EN). https://docs.broadcom.com/doc/BC-0510EN
- Intel, Intel Virtual RAID on CPU (Intel VROC) SKUs and Licensing. https://intel.com/content/www/us/en/support/articles/000097217.html
- StorageReview, Evolving Storage with SFF-TA-1001 (U.3) Universal Drive Bays. https://www.storagereview.com/de/news/evolving-storage-with-sff-ta-1001-u-3-universal-drive-bays
- Quarch Technology, What you need to know about U.3. https://quarch.com/news/what-you-need-know-about-u3
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Kesin uyumluluk; sunucu modeli, işlemci sayısı, kafes ve kablo kiti, denetleyici, BIOS/firmware sürümü ve şasi yapılandırmasına göre değişir. Sipariş öncesi Server Parça ekibi uyumluluğu teklifle birlikte doğrular.