Kapsam: Raf ve kule tipi x86 sunucularda kullanılan DDR4 ve DDR5 DIMM türleri. Örnekler HPE ProLiant Gen10/Gen11, Dell PowerEdge 14G (R740), 15G (R650/R750), 16G (R660) ve Lenovo ThinkSystem SR650, SR650 V2, SR650 V3 ve SR250 V3 belgelerinden alınmıştır. Kalıcı bellek (Optane PMem, NVDIMM) kapsam dışıdır. Kesin destek listesi için sunucunuzun güncel QuickSpecs, teknik kılavuz veya ürün rehberini esas alın.
Dört temel tür
| Tür | Yapısı | Tipik kullanım | Belgelerden örnek |
|---|---|---|---|
| UDIMM (ECC) | Tamponsuz (unbuffered) modül; sunucularda ECC'li sürümü kullanılır | Tek soketli giriş seviyesi sunucular | Lenovo SR250 V3: 4 slot, DDR5 ECC UDIMM, en çok 128 GB |
| RDIMM | Modül üzerinde bir register (yazmaç) yongası bulunur | Çift soketli sunucuların büyük çoğunluğu | Dell R740 kılavuzu bunu en yaygın tür olarak tanımlar |
| LRDIMM | Tampon yonga tüm DDR sinyallerinde yükü tek yüke indirir; yoğunluk artar | DDR4 döneminde en yüksek kapasite | Dell R750: 128 GB 4R ve 256 GB 8R LRDIMM |
| 3DS RDIMM | Yüksek rank sayılı, yüksek kapasiteli RDIMM | DDR4 ve DDR5'te en büyük modüller | Lenovo SR650 V3: 128 GB 4Rx4 ve 256 GB 8Rx4 3DS RDIMM |
RDIMM. Dell'in R740 teknik kılavuzu RDIMM'i yüksek kapasite seçenekleri ve gelişmiş RAS özellikleri sunan, frekans, kapasite ve rank yapısı arasında en iyi dengeyi kuran tür olarak tanımlar. Çift işlemcili sunucularda varsayılan seçim budur.
LRDIMM. Aynı kılavuza göre LRDIMM, bir tampon (buffer) kullanarak bellek yükünü tek yüke indirir. Bu sayede RDIMM'in üstünde kapasite sağlar, karşılığında daha fazla güç tüketir. LRDIMM esas olarak DDR4 nesline ait bir türdür. DDR5'li Lenovo SR650 V3 ürün rehberi LRDIMM'in desteklenmediğini açıkça yazar. Dell R660'ın teknik kılavuzu da DDR5 için yalnız RDIMM listeler.
UDIMM. Tamponsuz modüldür. Masaüstü belleğine benzer, ancak sunucuda kullanılanlar ECC'lidir. Lenovo, SR250 V3 için ECC'li UDIMM'in PC sınıfı sistemlerde bulunmayan hata düzeltmesi sağladığını vurgular. Çift soketli sunucular genellikle UDIMM kabul etmez. Dell R650/R750 kılavuzları ve Lenovo SR650 V2/V3 rehberleri bunu açıkça belirtir.
3DS RDIMM. Yüksek rank sayısıyla (4R, 8R) en büyük kapasiteleri sunan RDIMM türüdür. HPE'nin DDR5 kitlerinde bu tür ayrı bir ad taşır: PartSurfer'daki P43334-B21 kaydı "Quad Rank x4 DDR5-4800 EC8 Registered 3DS Smart Memory Kit" olarak geçer.
Rank, x4/x8 ve ECC
Rank. Modül üzerindeki, aynı anda erişilen DRAM çipi gruplarıdır. Etiketteki 1R, 2R, 4R, 8R bu sayıyı gösterir. Rank sayısı hem kapasiteyi hem de hızı etkiler. Lenovo SR250 V3'te dört adet 1R modül 4000 MHz'te çalışırken dört adet 2R modül 3600 MHz'e iner.
x4 ve x8. Modüldeki DRAM çiplerinin veri genişliğidir. Bu ayrıntı hata düzeltme yeteneğini belirler. Lenovo'ya göre SDDC (Single Device Data Correction) yalnız x4 tabanlı modüllerde çalışır. ADDDC de x4 modül ister; SR650 V3'te 9x4 modüllerle desteklenmez.
ECC. Sunucu belleğinin tamamı ECC'lidir; fark, düzeltme düzeyindedir. DDR5'te Lenovo iki çeşit RDIMM ayırır:
- 10x4 (EC8) RDIMM: Standart RDIMM. İki adet 40 bitlik alt kanal kullanır ve SDDC'yi destekler.
- 9x4 (EC4) RDIMM: Daha düşük maliyetli seçenek. İki adet 36 bitlik alt kanal kullanır, aynı performansı verir ama SDDC'yi desteklemez.
Lenovo'ya göre 9x4 dahil tüm DDR5 modüller Bounded Fault düzeltmesini destekler. SR650 V3'te 9x4 modülle bellek aynalama yapılamaz.
DDR4 ile DDR5: nesil sınırı
DDR4 ve DDR5 modüller birbirinin slotuna takılmaz. Bu yüzden bellek türü seçimi önce sunucunun nesline bağlıdır.
| Üretici | DDR4 nesli | DDR4'te türler | DDR5 nesli | DDR5'te türler |
|---|---|---|---|---|
| HPE | Gen10 (ör. DL380 Gen10) | RDIMM, LRDIMM | Gen11 (ör. DL380 Gen11) | RDIMM, 3DS RDIMM |
| Dell | 14G (R740), 15G (R650, R750) | RDIMM, LRDIMM | 16G (R660) | RDIMM (16–256 GB, 1R–8R) |
| Lenovo | SR650, SR650 V2 | SR650: RDIMM, LRDIMM (yalnız 1. nesil Xeon), 3DS; V2: RDIMM, 3DS | SR650 V3 | RDIMM, 9x4 RDIMM, 3DS RDIMM |
HPE'de türü parça kaydı da gösterir. PartSurfer'da 815101-B21 "Quad Rank x4 DDR4-2666 Load Reduced", P43328-B21 ise "Dual Rank x8 DDR5-4800 EC8 Registered" olarak tanımlanır. Tablodaki HPE satırı QuickSpecs belgelerine dayanır: DL380 Gen10 QuickSpecs standart özelliklerde RDIMM ve LRDIMM'i listeler ve ikisinin karıştırılmasını desteklemez. DL380 Gen11 QuickSpecs standart özelliklerde Registered (RDIMM) türünü verir; seçenek listesinde 256 GB 3DS RDIMM kitleri de bulunur ve 3DS ile 3DS olmayan modüllerin karıştırılması desteklenmez. HPE'nin slot ve karıştırma kuralları kaynaklarıyla birlikte yerleşim rehberinde yer alır.
Gerilim de değişir: Dell R750 kılavuzunda DDR4 modüller 1,2 V, R660 kılavuzunda DDR5 modüller 1,1 V olarak listelenir.
İşlemci de sınır koyar. Lenovo SR650 rehberine göre aynı şaside LRDIMM yalnız 1. nesil Xeon Scalable ile desteklenir. SR650 V3'te ise 4800 MHz modüller 4. nesil, 5600 MHz modüller 5. nesil Xeon içindir; birkaç istisna rehberde tek tek listelenir. İşlemci nesilleri için Xeon nesilleri ve sunucu nesilleri rehberine bakabilirsiniz.
Karıştırma kuralları
Genel kural basittir: farklı türler aynı sunucuda karıştırılmaz. Ayrıntılar ise modele göre değişir.
| Kural | Lenovo SR650 (DDR4) | Lenovo SR650 V2 (DDR4) | Lenovo SR650 V3 (DDR5) |
|---|---|---|---|
| Tür karışımı (RDIMM / LRDIMM / 3DS) | Desteklenmez | RDIMM ile 3DS desteklenmez | 9x4, 10x4 ve 3DS birbirine karışmaz |
| x4 ile x8 | Bağımsız kanal modunda desteklenir | Desteklenir | Desteklenmez |
| Farklı rank | Bağımsız kanal modunda desteklenir (RDIMM) | Belirtilmemiş | Desteklenir; yüksek rank önce takılır |
| Farklı kapasite | Bağımsız kanal modunda desteklenir | Belirtilmemiş | İşlemci başına en çok iki farklı kapasite |
Dikkat edilmesi gereken iki ayrıntı:
- SR650 V3'te 24 GB, 48 GB ve 96 GB modüller (24 Gb DRAM) başka modülle karıştırılamaz. Bunlardan biri kullanılıyorsa tüm bellek aynı parça numarası olmalıdır.
- SR650'de "Performance+" modüller 2DPC'de yüksek hızı ancak tümü aynı parça numarası olduğunda korur ve diğer modüllerle karıştırılamaz.
HPE ProLiant'ta RDIMM–LRDIMM, 3DS–3DS olmayan ve rank karışımı kuralları, slot sırasıyla birlikte HPE bellek yerleşim rehberinde ayrıntılı olarak yer alır.
DPC ve hız düşmesi
DPC (DIMMs per channel), bir bellek kanalına takılan modül sayısıdır. Bir kanala ikinci modül eklemek kapasiteyi artırır, ancak çoğu platformda bellek hızını düşürür. Sistemdeki bütün modüller, modül hızı, işlemcinin desteklediği hız ve DPC sınırı arasından en düşük olanında çalışır. Lenovo SR650 rehberi bu kuralı açıkça yazar.
| Sunucu | Bellek | 1DPC | 2DPC |
|---|---|---|---|
| Dell R740 (2. nesil Xeon) | 16–64 GB 2R DDR4 RDIMM | 2933 MT/s | 2666 MT/s |
| Dell R750 / R650 | DDR4 RDIMM ve LRDIMM | 3200 MT/s | 3200 MT/s |
| Dell R660 | DDR5 RDIMM | 4800 MT/s | 4400 MT/s |
| Lenovo SR650 V3 (5. nesil Xeon) | DDR5 RDIMM | 5600 MHz | 4400 MHz (Performance+ ile 4800 MHz) |
| Lenovo SR650 V3 (5. nesil Xeon) | DDR5 3DS RDIMM | 5200 MHz | 4400 MHz |
| Lenovo SR650 V3 (4. nesil Xeon) | DDR5 | 4800 MHz | 4400 MHz |
Tablodan çıkan pratik sonuç: DDR5 sunucuda hız önceliğiniz varsa tüm kanalları kanal başına bir modülle doldurmak ve ek kapasiteyi daha büyük modülle sağlamak, 2DPC'ye geçmekten daha yüksek bellek hızı verir. Lenovo SR650 V3 için en iyi performans önerisi de sekiz kanalın tamamını doldurmak ve en az işlemcinin bellek veriyolu hızında modül kullanmaktır.
Sipariş öncesi kontrol listesi
- Nesli ve işlemciyi doğrulayın. DDR4 mü DDR5 mi, hangi Xeon nesli? Bazı modüller yalnız belirli işlemci nesliyle desteklenir.
- Mevcut modülleri listeleyin. iLO, iDRAC veya XCC bellek ekranından tür, kapasite, rank ve x4/x8 bilgisini alın (bkz. iLO, iDRAC ve XCC sürüm ve lisansları).
- Türü eşleştirin. RDIMM varsa RDIMM, 3DS varsa 3DS ekleyin. DDR5'te 9x4 ile 10x4'ü ayırt edin.
- DPC etkisini hesaplayın. İkinci modül hızı düşürecekse daha büyük kapasiteli modülü değerlendirin.
- Yerleşim kuralına uyun. Modül sayısı ve slot sırası için üreticinin yerleşim belgesine bakın. İkinci işlemci ekleyecekseniz ikinci işlemci rehberi bellek tarafını da anlatır.
- Modele özel listeyi açın. Örneğin HPE DL380 Gen11 bellek, HPE DL380 Gen10 bellek, Dell R740 bellek, Dell R750 bellek, Dell R660 bellek, Lenovo SR650 V2 bellek, Lenovo SR650 V3 bellek ve Lenovo SR250 V3 bellek sayfaları. Parça bul ile sunucunuza uygun parçayı listeleyin.
Sık sorulan sorular
Masaüstü bilgisayarın belleğini sunucuya takabilir miyim? Hayır. Çift soketli sunucular genellikle UDIMM kabul etmez. UDIMM kullanan giriş seviyesi sunucular da ECC'li UDIMM ister. Lenovo SR250 V3 bunun örneğidir.
RDIMM ile LRDIMM'i birlikte kullanabilir miyim? İncelediğimiz belgelerde desteklenmiyor. Lenovo SR650 rehberi RDIMM, LRDIMM ve 3DS RDIMM'in karıştırılamayacağını yazar. HPE için de aynı kural yerleşim rehberinde yer alır.
Daha hızlı bir modül takarsam bellek hızlanır mı? Hayır. Sistem; modül hızı, işlemcinin bellek veriyolu hızı ve DPC sınırı arasından en düşük olanında çalışır. Lenovo'ya göre SR650 V3'te 5600 MHz'lik 128 GB RDIMM, 4. nesil işlemciyle en çok 4800 MHz'te çalışır.
DDR5 sunucuda LRDIMM neden yok? İncelediğimiz DDR5 platformlarında yüksek kapasite 3DS RDIMM ile sağlanıyor. Lenovo SR650 V3 LRDIMM'i desteklemediğini açıkça belirtir. Dell R660 kılavuzu da yalnız RDIMM listeler.
9x4 RDIMM almalı mıyım? Performans standart RDIMM ile aynıdır, ancak 9x4 modüller SDDC'yi desteklemez ve SR650 V3'te bellek aynalama ile kullanılamaz. Bu korumalara ihtiyacınız varsa 10x4 modül seçin.
Kaynaklar
- Dell, Dell EMC PowerEdge R740 and R740xd Technical Guide (Memory bölümü). https://i.dell.com/sites/csdocuments/Shared-Content_data-Sheets_Documents/en/aa/poweredge_r740_r740xd_technical_guide.pdf
- Dell, Dell EMC PowerEdge R750 Technical Guide (Memory subsystem bölümü). https://i.dell.com/sites/csdocuments/Product_Docs/en/poweredge-r750-technical-guide.pdf
- Dell, Dell EMC PowerEdge R650 Technical Guide (Memory subsystem bölümü). https://i.dell.com/sites/csdocuments/Product_Docs/en/poweredge-r650-technical-guide.pdf
- Dell, Dell PowerEdge R660 Technical Guide (Memory subsystem bölümü). https://i.dell.com/sites/csdocuments/Product_Docs/en/poweredge-r660-technical-guide.pdf
- Lenovo Press, ThinkSystem SR650 Server (Xeon SP Gen 1 / Gen 2) Product Guide, LP1050. https://lenovopress.lenovo.com/lp1050-thinksystem-sr650-server-xeon-sp-gen2
- Lenovo Press, ThinkSystem SR650 V2 Server Product Guide, LP1392. https://lenovopress.lenovo.com/lp1392-thinksystem-sr650-v2-server
- Lenovo Press, ThinkSystem SR650 V3 Server Product Guide, LP1601. https://lenovopress.lenovo.com/lp1601-thinksystem-sr650-v3-server
- Lenovo Press, ThinkSystem SR250 V3 Server Product Guide, LP1802. https://lenovopress.lenovo.com/lp1802-thinksystem-sr250-v3-server
- HPE, HPE ProLiant DL380 Gen10 Server QuickSpecs, a00008180enw (Version 77, emekliye ayrılmış belge; Standard Features: Memory s. 11). https://support.hpe.com/hpesc/public/api/document/a00008180enw
- HPE, HPE ProLiant DL380 Gen11 QuickSpecs, a50004307enw (Version 47, Eylül 2026; Standard Features: Memory s. 14; Core Options: Memory s. 40-41). https://support.hpe.com/hpesc/public/api/document/a50004307enw
- HPE, HPE PartSurfer kaydı, 815101-B21 (DDR4 LRDIMM). https://partsurfer.hpe.com/Search.aspx?searchText=815101-B21
- HPE, HPE PartSurfer kaydı, P43328-B21 (DDR5 RDIMM). https://partsurfer.hpe.com/Search.aspx?searchText=P43328-B21
- HPE, HPE PartSurfer kaydı, P43334-B21 (DDR5 3DS RDIMM). https://partsurfer.hpe.com/Search.aspx?searchText=P43334-B21
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Desteklenen bellek türleri, hızlar ve karıştırma kuralları; sunucu modeli, işlemci, BIOS/firmware sürümü ve yapılandırmaya göre değişir. Kesin uyumluluk için sunucunuzun güncel üretici belgesini esas alın.